ساختمان چشم وچگونگی بینایی

     قسمت سفيد كره چشم صلبيه Sclera ناميده مي شود .نور ازقرنيه Cornea كه بافتی شفاف است ،وارد چشم می شود.

    قرنيه با تمركز نور موجب عبور آن از ميان مردمك  Pupilمی شود. مردمك دريچه گردوتاريكی است كه در مركز  عنبيهIris   قرار دارد و به عنوان يك ديافراگم   (دوربين عكاسی)   ميزان   نورعبوری را تنظيم می نمايد. مردمك درتاريكی گشاد و در روشنايی تنگ مي گردد .

   عدسی چشم Lens در پشت مردمك قرار دارد .عضلات چشمی عد سی را برای متمركز كردن شعاعهای نورانی بر  روی شبكيه Retina  (به خصوص هنگام مطالعه ) تنظيم می كنند، که به این عمل تطابق می گویند.

  شبكيه از سلول های حساس به نور تشكيل شد ه است كه تصاوير نورانی رابه پيام عصبی تبديل واز طريق عصب  بينايی  Optic Nerve به مغز می فرستد كه منجر به بينايی می گردد.

    داخل حفره چشم از ماده ژله ای به نام زجاجيهVitreus پرشده است كه درحفظ كرويت چشم دخيل است .

   انحنای قرنيه، قدرت عدسی و طول كره چشم شما ، تعيين كننده چگونگی  بينايی شما هستند . اگر اين سه باهم هماهنگ  و متناسب باشند ، امواج نورانی به درستی در روی شبكيه متمركز شده و شما بينايی طبيعی و سالم خواهيد داشت .واگر يكی از اين سه با د و تای ديگر متناسب نباشد، امواج نورانی به درستی در روی شبكيه متمركز نشده و سبب ايجاد عيوب- انكساری (نزديك بينی ، دور بينی ، آستيگماتيسم و پيرچشمی) خواهد شد .

   واحد اندازه گيری ميزان عيوب انكساری ، ديوپتری است كه عبارت ا ز قدرت كانونی عدسی اصلاح كننده ، لازم می باشد.

    حدت بينايی با روند سالخوردگی متغير است و سلا مت عمومی نقش بسزايی در ميزان آن دارد .

تکامل بینایی

نوزادان با سيستم بينایی تكامل نيافته متولد ميشوند و رشد و تكامل اين سيستم در طول سال اول زندگی رخ ميدهد. نوزادان قبل از هر چيز، حركت را می بينند. نوزادانی كه هفته 42-38   حاملگی متولد می شوند (سير طبيعی دوران جنينی)، ميتوانند تظاهرات چهره مادر (مثل شادی و اخم) را در هفته اول بعد از تولد ببينند.

نوزادان در اين زمان قادر به ديدن رنگ ها نيستند و نيز درك عمق در طول سال اول زندگی و پس از يادگرفتن، بكارگيری همزمان چشم ها، رخ ميدهد.

  هماهنگی عضلات چشم ها نيز در نوزادان تكامل نيافته است و حركات چشم ها بطور تيمی نبوده و يك چشم ممكن است، مستقل از چشم ديگر به طرف داخل يا خارج حركت كند كه اين مشکل استرابيسم (انحراف چشم) خوانده ميشود و اگر تا سن 4-3 ماهگی برطرف نشود، مشورت با پزشك ضروری خواهد بود.

 از12-8 ماهگی كودك نوپا دور را بخوبی تشخيص مي دهد و هماهنگی حركات چشم و دست بدن به آنها كمك می كند تا اشياء در معرض ديد را به نرمی در دست گيرند. در اين سن مهارت های ادراكی مثل حافظه بينايی، آنها را در شناخت دنيای جديد اطرافشان ياری می كند.

سالخوردگی بینایی

بطور کلی كهولت يك روند مستمر و دائمی است و سن خاصی را نمی توان به عنوان نقطه شروع آن تعيين نمود. ولی آنچه مسلم است، اين است كه با افزايش سن و تغييرات فيزيكی و فيزيولوژيكی بدن، استعداد ابتلا به بعضی بيماريهای خاص افزايش می يابد و اعمال مراقبت های ويژه ای الزامی ميگردد.

سالخوردگی چشم:

چشم نيز همگام با ساير اندامهای بدن در تغييرات كلی روند سالخوردگی شركت مي كند. مشاهدات ماكروسكوپيك، گويای اين واقعيت است كه چشم افراد مسن، گود ميشود و پلك ها چروكيده ميشوند. قرنيه شفافيت خود را (بطور نسبی) از دست مي دهد و ايريس كم رنگ و مژه ها كم پشت می شوند. كره چشم در اثر از دست دادن آب، جمع و كروی تر مي شود كه اين امر به افزايش هيپروپی و كاهش ميوپی منجر ميشود. تغييرات انكساری و بيماريهايی كه معمولاً پس از 40 سالگی (سن شروع پيرچشمی) ايجاد می شود، عبارتند از :

•  پيرچشمی : كه از دست دادن نسبی توانايی انجام كارهای نزديك می باشد.

• ديدن نقاط و اجسام شناور در اثر آبكی شدن مايع زجاجيه (كه در اصل ژله ای است) و در حقيقت چون اين تغيير يكنواخت نيست، ايجاد ميشود.

• گلوكوم : در اثر افزايش فشار داخلی چشم ايجاد ميشود و از آنجائيكه در مراحل اوليه بدون علامت می باشد، انجام معاينات منظم زمان بندی شده  برای افراد بالای 40 سال ضروری است.

•  بيماريهای شبكيه : از مهمترين فرايندهای سالخوردگی می باشد و اغلب ديد مركزی را مورد تهاجم قرار می دهد. تشخيص زود هنگام در موفقيت درمان، مؤثر است.

پيشنهاداتی برای ديد بهتر :

1.به محدوديت های  بينايی خود واقف شويد و به فكر جبران آنها باشيد.

 2.شما ممكن است به نور بيشتری برای كارهای نزديك خود، نيازمند باشيد. لامپ را به خود نزديك يا از لامپ پرنور استفاده كنيد. در حقيقت يك فرد 60 ساله برای ديد نزديك راحت ، به سه برابر نور مورد نياز برای فرد 20 ساله، نيازمند است.

3.ديد محيطی و زمان عكس العمل با افزايش سن، كاهش می يابد. اين مسئله را موقع رانندگی و رد شدن از خيابان به خاطر داشته باشيد.

4.رانندگی شبانه را كم كنيد و شيشه جلو اتومبيل و چراغ های اتومبيل را تميز نگه داريد.

5.از تميزی شيشه عينك خود مطمئن باشيد.

6.از عينكی كه براي ديد دور شما تجويز ميشود استفاده كنيد اگر چه حس می كنيد ديد دورتان خوب است و به آن نياز نداريد.    

7. اگرچه تغييرات طبيعی سيستم بينايی، قابل پيشگيری نيستند ولی شما می توانيد با معاينات منظم زمان بندی شده و تمرين عادت های خوب بينايی، زندگی فعال، پربار و مستقل داشته باشيد.  

تلویزیون وبینایی

    عموم کارشناشان علم بینایی روی این مسئله که تماشای تلویزیون برای چشم ها بی ضرراست،اتفاق نظر دارند.البته محل تلویزیون باید مناسب باشد و رعایت چند نکته ضروری است.

     بهترین وضعیت برای تماشای تلویزیون چیست؟

    یک اتاق با نورمعمولی برای تماشای تلویزیون مناسب است.نورزیاد سبب کاهش کنتراست وتاری تصویر می گردد.محل تلویزیون نباید طوری باشد که موجب انعکاس یا خیرگی در صفحه تلویزیون یا اطراف آن گردد.لامپ های پرنوررنگی نباید مورد استفاده قرارگیرد ونورمحیط باید بی رنگ باشد.

    آیا تماشای تلویزیون در اتاق تاریک کار درستی است؟

    وقتی اتاق تاریک است،کنتراست صفحه تلویزیون ومحیط بسیارزیادترازآنی است که بینایی راحت ومؤثر باشد.درنور ملایم کنتراست بالای نامطلوب به حداقل می رسد.

   آیا تماشای تلویزیون با عینک آفتابی،کاردرستی است؟

   این کار درست نیست.عینک های آفتابی نوررا بیش ازحدلازم کم می کنند.اگرنورتلویزیون،چشم شما را تحریک می کند،با یک اپتومتریست یا چشم پزشک برای عینک مناسب مشورت کنید.

 کودکان گاهی اوقات نزدیک تلویزیون می نشینند،آیا این کاربه چشم آن ها آسیب می رساند؟

   اگرچه تماشای تلویزیون ازنزدیک توصیه نمی شود،این کار بی ضرر می باشد.بهترین فاصله برای تماشای تلویزیون حداقل پنج برابر عرض تصویر است.اگر کودک شما به تماشای تلویزیون از نزدیک علاقه مند است،باید بینایی اوازنظر احتمال ابتلاء به میوپی(نزدیک بینی)،بررسی گردد.

    چند نکته در مورد تماشای تلویزیون

   1-ازتنظیم تلویزیون خود و نصب درست آنتن مطمئن شوید.

   2-تلویزیون را در محلی قرار دهید که از انعکاس وخیرگی توسط منبع های نور وپنجره ها جلوگیری شود.

   3-کنتراست وروشنایی صفحه تلویزیون را برای راحتی بیشتر تنظیم نمایید.

   4-تلویزیون را تا حد امکان در سطح چشم ها قرار دهید.

   5-درصورت توصیه وتجویز عینک ازآن استفاده نمایید.

   6-حداقل ازفاصله پنج برابر عرض تصویر به تماشای تلویزیون بپردازید.

خواندن و بینایی

اگرچه حدت بینایی خوب لازمه خوب خواندن است ولی ممکن است خوب نبودن حدت بینایی تنها عامل مشکلات خواندن نباشد. این مسئله اغلب مورد توجه قرار نمی گیرد.

  هشت مهارت بینایی برای خواندن راحت ضرورت دارد:

    1-حدت بینایی که با تابلو دید انداره گیری می شود وافراد سالم دید10/10یا 20/20دارند ودرصورت وجود مشکل،معاینات کامل اپتومتری ضروری است.

    2-فیکساسیون بینایی که عبارت ازتوانایی به کارگیری صحیح چشم ها می باشد.دونوع فیکساسیون وجود دارد،فیکساسیون برای یک سوژه ثابت و فیکساسیون برای یک سوژه متحرک

    3-تطابق که توانایی متمرکز کردن شعاع های نورانی برروی شبکیه،دردید نزدیک می باشد وتوسط عدسی چشم صورت می گیرد.

    4-فیوژن دوچشمی که توانایی مغز برای ترکیب تصویرهای رسیده ازهریک ازچشم ها و تبدیل آن به تصویری واحد می باشد.

    5-دید بعد که یک فیوژن دوچشمی صحیح منجر به آن می گردد.

    6-تقارب که توانایی چرخش چشم ها به سمت داخل،برای دیدن نزدیک می باشد.ضعف تقارب،موجب خستگی چشم ها بعد از مدت کوتاهی مطالعه می شود و ممکن است منجر به دوبینی گردد.

   7-میدان بینایی که توانایی دیدن محیط اطراف یک سوژه موقع فیکساسیون روی همان سوژه می باشد.

   8-ادراک بینایی که مراحل مختلف تحریک بینایی به واسطه حافظه بینایی،منجربه آن می گردد.

   درمان مشکلات خواندن :

    وقتی یک مشکل خواندن تشخیص داده می شود،شاید علاوه ازتجویز عینک یا کنتاکت لنز،بینایی درمانی نیز لازم باشد. بینایی درمانی برای تقویت عضلات چشمی که درعملکرد مهارت های بینایی دخیلند،صورت می گیرد.