تاريخچه :

 ایده ساخت لنزهای طبي را متعلق به لئوناردو داوينچی می دانند. وی برای مطالعه روی جريانهای آب رودخانه ای، نيمکره ای شيشه ای را روی صورت خود می گذاشت و با استفاده از آن زير آب را بررسی می کرد. اين موضوع مربوط به سال 1508 ميلادی است.

  در آغاز قرن نوزدهم، همين ايده توسط توماس يانگ و سپس رنه دکارت بيیشتر تکامل پيدا کرد و نهايتاً در اواخر دهه هشتاد قرن نوزدهم برای اولين بار لنز به مفهوم واقعی آن يعنی برای تصحيح ديد بکار گرفته شد. اينکار توسط  Adolf Eugene Fick  چشم پزشک آلمانی شاغل درشهر زوريخ (امروزه واقع در سوئيس)، در سال 1888انجام شد. اين عدسیها از جنس شيشه و بزرگ بودند و تمام قسمتهای جلويی اسکلرا را می پوشاندند. بهمين علت انها را لنزهای اسکلرال یا صلبيه ای می ناميدند. در سال 1910 پزشکی بنام ساميش سفارش ساخت يک نمونه از اين لنزها را به برادران مولر ميدهد. در اين مورد بخصوص، هدف پوشاندن چشم فردی بوده که در اثر سوختگی پلک فوقانی يک چشم را از دست داده بود.

  در سال 1936 (1315 هجری ) با اختراع شدن نوعی پلاستيک بنام   Polymethyl methacrylate)  PMMA ) امکان نوآوری ديگری فراهم شد:  William Feinbloom  لنز اسکلرالی ساخت که مرکز آن از جنس شيشه و قسمت محيطی آن (که روی اسکلرا قرار می گرفت) از جنس پلاستیک PMMA   بود.طولی نکشيد که لنزهای اسکلرال تمامPMMA ساخته شد.

  جالب اينجاست که تا آنزمان کسی فکر نمی کرد که اگر لنز را اندازه قرنيه بسازند، لنز روی چشم معلق خواهد ماند و برای همین هم تمام لنزها بصورت اسکلرال ساخته می شدند و اولين بار در سال 1948،     Tuohy   که شغلش تراش لنز بود، بطور تصادفی قسمت اسکلرال یک لنز را خراب کرد و به فکر افتاد که لنز خراب شده را آنقدر کوچک کند که روی قرنیه جا شود. لبه های لنز را نیز تراشيد و صيقل داد و با کمال تعجب متوجه شد که لنز قرنیه ای که ساخته بود، روی چشم معلق می ماند. اين يافته تحول بزرگی را ایجاد کرد.

   لنزهای نرم از نوع HEMAهيدروکسی متيل متاکريلات (ماده زیربنایی تمام لنزهای نرم)   توسط يک چشم پزشک  اهل چکسلواکی در سال 1960 ساخته شد. کاری که  Witcherle   ،  انجام داد بسيار با اهميت بود چرا که ماده ای که بدست آورده بود به آسانی قابل تراش بود. اين ماده در ابتدا بصورت جامد تراشکاری می شود و سپس با روش بخصوصی آبگيری آن انجام می شود.

   لنزهای ساخته شده از جنس پلی متیل متاکريلات ،  اساساً نفوذپذيری نسبت به اکسيژن ندارند و باعث خفگی قرنيه می شوند.  اين لنزها علاوه بر سفت بودن و ناراحت بودن، مشکل ديگری نيز دارند، که  عبارتست از ضعف آنها از نظر آبدوستی (سطح آنها خوب خيس نمی شود). اما برتری آنها در اين است که راحت تراشيده می شوند، بعد از تراشيدن قابل پوليش و تصحيح هستند و بخوبی روی چشم حرکت می کنند.به همين علت عده ای از محققين بدنبال شناسايی ماده ای بودند که قابلیت قالبگيری يا تراشکاری را داشته باشد ولی بر خلاف  پلی متیل متا آکريلات  بخوبی قادر به عبور دادن گازها باشد.

   اين ماده نهايتاً در سال 1965 ابداع شد. اين ماده در حالت پليمر شده شکل مواد ژله ای تقریباً سفتی را به خود می گيرد و درحالت مونومر، بصورت مايع است.نام اين ماده  سيليکون الاستومر می باشد. برتری بلامنازع اين ماده در توانايی نفوذپذيری آن نسبت به گازهايی چون اکسيژن و دی اکسید کربن بوده اما نقصی هم دارد که اتفاقاً آنهم بلامنازع است: سیلیکون الاستومر کاملاً آب گریز (هيدروفوب) است و به علت ساختارالکتروشيميايی خاصی که دارد، به هر سطحی که در جوار آن قرار گيرد می چسبد. بدينترتيب، عدسيهای تماسی سيليکون الاستومر به دو علت يعنی چسبيدن به چشم  و هيدروفوب بودن شديد، خيلی زود از گردونه رقابت  خارج شدند.

  چند سال بعد از تولید لنزهای سیلیکون الاستومر،درسال1974 سیلیکون را با PMMA ترکیب کردند و حاصل آن پیدایش لنزهای RGP   بود و در واقع علت اینکه لنزهای RGP در قیاس با PMMA نفوذپذیری بهتری به اکسیژن دارند، همین وجود سیلیکون در لنزهای RGP است.

  سالهاتلاش محققین این بود که سیلیکون را با هيدروکسی متيل متاکريلات ترکيب نمايند.اگرچه اينکار به علت آب گريز بودن سيليکون ناممکن بنظر می رسيداما بالاخره بعد از 18 سال، این تحقیق در سال 1998به بار نشست. مسئول و پایه گذار این تحقیقات یک اپتومتریست استرالیایی به نام Brien A Holden OD-PhD بود وماده جديد سيليکون هيدروژل نامگذاری شد  که ماده سازنده نسل جدید عدسیهای تماسی است.

  انواع لنز های تماسی وکاربرد آن ها

لنزهای تماسی در واقع یک ورقه نازک از یک پلیمر شیمیایی هستند که بر روی قرنیه قرار می گیرند وباعث اصلاح عیوب انکساری چشم می شوند البته لنزهای تماسی استفاده های دیگری هم دارند وگاهی نیز برای بهبود زیبایی وتغییر رنگ چشم یا پوشیدن لک و کدورت قرنیه بکار برده میشود
لنز ها از دو نوع کلی نرم soft ویاسخت hard می باشند لنزهای نرم یا هیدروفیلیک از جنس هیدروکسی اتیل متا کر یلات HEMA بوده وبر حسب نوع استفاده نیز به دو نوع روزانه Daily wear و استفاده مداوم Extended wear تقسیم بندی می شوند .معمولا محتوای آب لنزهای Exetended wear بیشتر است وبنابراین توانایی عبور دهی اکسیژن آن بیشتر است وبر حسب نوع آن میتوان آنرا از یک هفته تا یک ماه نیز در چشم نگاه داشت اگر چه که این نوع استفاده از لنز (بصورت طولانی)خالی از اشکال نیست و توصیه نیز نمی شود.
لنزهای یکبار مصرف یا Disposable نیز از نوع لنزهای نرم هستند که پس از یک دوره استفاده کوتاه که معمولا یک هفته است دور انداخته می شوند ویک لنز جدید جایگزین آن میگردد  .
در حال حاضر بیشترین نوع مصرف را لنزهای نرم روزانه دارند که قطر متوسط آنها از 5/13الی 5/14 میلیمتر متغیر میباشد و با یک یا دو انحناء پایه ثابت در دسترس میباشد .
لنزهای نرم علاوه بر پوشش تمام قرنیه اغلب دوتا سه میلیمتر دورتر از آن را هم میپوشاند وتحمل آنها راحت تر است ولی چون شکل قرنیه را بخود میگیرند نمی توانند آستیگماتیسم قرنیه را اصلاح نمایند و بنابراین درآستیگماتیسم های بالاتر از یک ونیم دیوپتر تجویز نمیشوند زیرا نمی توانند دید خوبی را برای بیمار فراهم نمایند .
گذاشتن وبرداشتن لنزهای نرم به نسبت مشکلتر از لنزهای سخت است .یکی دیگر از مزایای لنزهای نرم هزینه پایین اولیه آن است ولی هزینه مراقبت ونگهداری آن وجایگزینی گاه بگاه آن(که دراثر خراب شدن یا گم شدن وتغییر رنگ لازم میشود)آنرا جبران می کند .
لنزهای سخت یا Hard : لنزهای سخت فعلی از نوع نفوذ پذ یر به گاز RGP هستند ولنزهای سخت قدیمی که از جنس PMMA وغیر قابل نفوذ به اکسیژن بودند امروزه دیگر کاربردی ندارند .
لنزهای RGP بدلیل قابلیت خوب عبور دهی اکسیژن وتوانایی اصلاح آستیگماتیسم تا چهار دیوپتر وکیفیت برتر بینایی انتخاب ارجح برای اغلب افرادی است که نمیتوانند از لنزهای نرم استفاده نمایند .قطراین لنزها معمولا کوچکتر از قطر قرنیه بوده ( 9-5/9میلیمتر)وهمیشه ده تا پانزده درصد از قرنیه بدون پوشش باقی می ماند وامکان دسترسی قرنیه به اکسیژن هوا وجود دارد(امکانی که در لنزهای نرم وجود ندارد وقرنیه را در معرض ادم یا خیز قرار می دهد).
لنزهای RGP برخلاف لنزهای نرم که ازهمان اول فرد باآ ن راحت است نیاز به یک دوره زمانی برای انطباق دارند که ممکن است تا یک هفته نیز بطول انجامد .گذاشتن وبرداشتن لنزهای سخت راحت تر است ونگهداری ومراقبت از آنها ساده تر است ولی در عوض هزینه اولیه آنها بیشتر است وهمه براحتی باآن انطباق پیدا نمیکنند .
البته انتخاب لنز همیشه با بیمار نیست وگاهی وقتها چاره ای جز استفاده از یک نوع لنز خاص باقی نمی ماند اگر چه که ممکن است استفاده از آن به این سادگیها نیز نباشد .
لنزهایی که برای مقاصد درمانی بکار برده می شوند معمولاازنوع لنزهای نرم بوده وبرای بانداژقرنیه ویا آزاد نمودن تدریجی بعضی از داروها در چشم بکار برده می شوند.
لنزهای رنگی نیز از نوع لنزهای نرم می باشند وامروزه کاربرد زیادی بویژه در بین خانمها پیدا نموده است
باید توجه نمود که لنز تماسی یک وسیله پزشکی است و باید حتما توسط یک اپتومتریست یا چشم پزشک تجویز وبکار برده شود وخریدواستفاده لنز(بویژه انواع رنگی آن)از مراکز ی غیراز مراکز بینایی سنجی وچشم پزشکی به هیچ وجه صحیح نمی باشد لازم به ذکر است که هر لنز متعلق به یک فرد خاص است و نباید آنرا بهیچوجه و به هیچ عنوانی در اختیار افراد دیگر قرار داد.

آموزش و توصيه براي كساني كه از عدسي هاي تماسي استفاده مي كنند:

•  قبل از زدن لنز تماسي دستهايتان را كاملا بشوييد.

•  قبل از برداشتن لنز دستهايتان را كاملا بشوييد.

•  انتخاب صحيح محلول نگهداري كننده موفقيت با لنز تماسي را افزايش و شكايت را كاهش خواهد داد.

•  تميز كردن لنز باعث ضد عفوني شدن آن نمي شود و بالعكس. بنابراين علاوه بر تميز كردن لنز بايد آنها را هر چند وقت يك بار با محلول هايي مثل پروكسيد هيدروژن ضد عفوني نمود.

•  محلولهاي نگهداري لنز نرم با محلول هاي نگهداري لنز سخت متفاوتند بنابراين آنها را به جاي يكديگر استفاده نكنيد.

•  نوع محلول نگهداري لنز را بدون مشورت با اپتومتريست يا پزشك متخصص عوض نكنيد.

•  لنز را در آب يا شامپو نگهداري نكنيد.

•  هرگز از بزاق دهان براي مرطوب كردن لنز ها استفاده نكنيد.

•  بعد از اينكه محلول نگهداري را داخل جا لنزي ريختيد فورا در محلول نگهداري را ببنديد زيرا محلول به وسيله ميكروارگانيسم هاي موجود در فضاي آزاد آلوده خواهد شد.

•  به تاريخ انقضاء محلول هاي نگهداري كننده و سرم فيزيولوژي توجه كنيد.

•  اگر چشمهايتان قرمز و پر خون هستند از زدن لنز پرهيز نماييد.

•  اگر هنگامي كه از لنز استفاده كرديد ديدتان خيلي كاهش يافت يا احساس درد كرديد آنها را از چشمهايتان خارج كنيد و فورا به اپتومتريست يا متخصص چشم مراجعه كنيد.

•  اگر از مواد آرايشي چشمي استفاده مي كنيد ابتدا لنز را به چشم بزنيد و سپس از مواد آرايشي استفاده كنيد.

•  اگر از مواد آرايشي چشمي استفاده مي كنيد ابتدا لنز را از چشم خارج كنيد سپس مواد آرايشي را پاك كنيد.

•  در حالي كه لنز بر روي چشمهايتان قرار دارد هرگز از اسپري هاي معطر كننده استفاده نكنيد.

•  كساني كه در محيط هاي آغشته به مواد شيميايي كار مي كنند كانديد خوبي براي زدن لنز نيستند اما اگر مجبور به استفاده از لنز باشند بايد حتما هنگام كار از عينك هاي محافظ استفاده كنند.

•  اگر لنز سخت زده ايد چشمهايتان را ماساژندهيد زيرا ممكن است لنز بيرون بيافتد.

•  اگر بعد از زدن لنز احساس جسم خارجي كرديد فورا لنز را در آوريد و پس از شستشو با سرم فيزيولوژي مجددا آن را بر روي چشم قرار دهيد.

•  اگر چشمهايتان دچار عفونت - قرمزي - چسبندگي پلك ها و تورم شدند از لنز استفاده نكنيد و به اپتومتريست يا متخصص مراجعه نماييد و تا بهبود كامل از لنز هايتان استفاده نكنيد.

•  اگر به طور اتفاقي لنز نرم را داخل جا لنزي به صورت خشك نگهداري كرديد ابتدا سرم فيزيولوژي را بر روي آن بريزيد و بعد از 4-2 ساعت لنز را برداريد در غير اين صورت دست زدن به لنز نرمي كه خشك نگهداري شده است باعث پودر شدن آن مي شود.

•  از قرار دادن دو عدد لنز در يك جا لنزي جدا خودداري كنيد زيرا باعث چسبندگي مي شود و جدا كردن آنها از هم مشكل خواهد بود.

•  موقع زدن لنز بر روي قرنيه فشار اضافي وارد نكنيد زيرا باعث آسيب به قرنيه خواهد شد.

•  موقع برداشتن لنز مراقب باشيد ناخن هايتان به قرنيه صدمه نزند.

•  هنگامي كه لنز بر روي چشمهايتان قرار دارد از قطره يا پماد چشمي استفاده نكنيد.

•  هنگام خواب لنز را در آوريد و هرگز با لنز نخوابيد مگر اينكه لنز دائمي استفاده كنيد.البته حتي در مورد لنز هاي دائمي نيز توصيه مي شود كه هنگام خواب آنها را از چشم خارج كنيد.

•  هنگام بستن سرپوش ظرف نگهداري لنز مواظب باشيد لنز پاره نشود.

•  برنامه زمان بندي شده توسط اپتومتريست يا چشم پزشك را در مورد زدن و برداشتن لنز رعايت كنيد و هيچ گاه بيشتر از آن از لنز استفاده نكنيد.

•  طبق برنامه اي كه اپتومتريست يا متخصص چشم براي شما مشخص كرده است به طور مرتب براي كنترل چشم و لنز هايتان به او مراجعه كنيد.

  تعويض به موقع کنتاکت لنز:

1. مهمترين مزيت استفاده از لنزهای نرم فصلی درمقايسه با لنزهای نرم سالانه چيست؟

2. از روزی که لنزم را خريده ام فقط چند بار آنرا مصرف کرده ام. آیا می توانم مدت بيشتری لنزم را نگهدارم؟

3. رسوباتی که روی لنز بوجود می آیند، تا چه حد خطرناک هستند و چگونه باید این خطر را رفع کرد؟

4. آیا لنزهای فصلی گرانتر از لنزهای سالانه هستند؟

5. اگر بخواهم از لنزهای کوتاه مدت و يا لنزهای فصلی استفاده کنم، چه خدمات جديدی را دريافت خواهم کرد؟

6. با توجه به اينکه لنزهای فصلی پرآب تر از لنزهای سالانه هستند، آیا اين لنزها زودتر خشک نمی شوند؟

7. چند سال پيش لنزی را تهيه کرده ام و هنوز هم از آن استفاه می کنم. هيچ ناراحتی هم با آن ندارم. تاريخ مصرف قيد شده روی لنز هم هنوز منقضی نشده. چرا باید آنرا عوض کنم؟

8. چرا لنزهای فصلی و مصرف کوتاه مدت بتدريج جای لنزهای مصرف يک و چند ساله را خواهند گرفت؟

9. لنزی را که قرار بوده دو سال استفاده کنم، سه سال و نيم استفاده کرده ام. چه اتفاقی خواهد افتاد؟

10. شنيده ام که هر لنزی را بعد از باز کردن،برای مدت مشخصی می توان استفاده کرد.چطور بايد تشخيص بدهم که لنز من برای چه مدتی قابل استفاده است؟

1.       مهمترين مزيت استفاده از لنزهای نرم فصلی درمقايسه با لنزهای نرم سالانه چيست؟

مهمترين مزيت لنزهای مصرف کوتاه مدت اين است که چون قرار نيست مدت زيادی نگهداری شوند، از مواد لطيفتری ساخته می شوند و به همين علت هم اکسيژن را بهتر به چشم انتقال می دهند و رسيدن اکسيژن کافی به چشم بسيار مهمتر از چيزی است که تا چند سال پيش می دانستيم. لنزی که برای مدت طولانی مصرف می شود بايد تحمل چندين بار شسته شدن را داشته باشد ولذا بايد بافت آن مقاومتر باشد و نمی توان آنرا از موادی که راحتتر هوا را انتقال می دهند ساخت. درست مثل پارچه شلوار لی و پارچه حرير. پارچه حرير مقاومت کمتری دارد ولی لطيفتر است و بهتر هوا را عبور می دهد. ممکن است دوام لباسی که از حرير دوخته شده باندازه لی یا برزنت نباشد، ولی نرمی آن بيشتر است و کاربردهای خاص خود را دارد. بهمين ترتيب، لنزهای فصلی نيز نرمتر از لنزهای نرم معمولی است و کمتر از لنزهای سالانه در چشم احساس می شوند.

2.       از روزی که لنزم را خريده ام فقط چند بار آنرا مصرف کرده ام. آیا می توانم مدت بيشتری لنزم را نگهدارم؟

با پرسيدن اين سوال، درست مثل اين است که بگوييد پاکت شير را بازکرده ام ولی آنرا مصرف نکرده ام. آيا می توانم مدت بيشتری آنرا نگهدارم؟ امروزه ثابت شده که زمانيکه لنز نرم را در چشم می گذاريد، در همان يک دقيقه اول مقداری از مواد چربی و پروتئينی موجود در اشک، روی لنز رسوب می کند. حتی بهترين محلولهای شستشوی لنز قادر نيستند تمام اين جرم را پاک کنند. در بهترين شرايط و با بهترين پاک کننده ها، تنها 40% رسوبات پروتئينی پاک می شوند و رسوبات باقيمانده، خصوصاً پروتئينها، بتدريج فاسد می شوند و در قسمت شفاف جلويی چشم (قرنيه) مشکلات مهمی را ايجاد می کنند. اين مشکلات ميکروسکوپی هستند و فقط در حالت خيلی پيشرفته باعث درد يا ناراحتی چشم می شوند. اگر لنز را بموقع تعويض نکنيم و صبر کنيم تا پس از ناراحت شدن چشم لنز را تعويض کنيم، آسيب های جبران ناپذيری را به جان خريده ايم. بنابراين جواب سوال بالا منفی است.

3.       رسوباتی که روی لنز بوجود می آیند، تا چه حد خطرناک هستند و چگونه باید این خطر را رفع کرد؟

رسوبات پروتئينی بعد از فاسد شدن، بافت پلاستيکی لنز را تخريب می کنند. از طرف ديگر، همين پروتئينها حتی قبل از فاسد شدن، محل بسيار مناسبی برای تغذيه و رشد ميکروبها هستند و احتمال عفونت چشم را افزايش می دهند. با دور انداختن لنز، تمام رسوبات را از بين می بريد و علاوه بر از بين بردن لانه ميکروبها، لنزی در اختيار خواهيد داشت که منافذ هوايی آن توسط جرم و رسوب، مسدود نشده است. علاوه بر اين، آلودگی هوا در شهرهايی مثل تهران، باعث کاهش طول عمر لنز است. رسوب کردن اين مواد در بافت لنز، از يک طرف باعث تغيير کردن مشخصات فنی لنز می شود و از طرفی هم باعث طولانی تر شدن تماس چشم با مواد شيميايی ناشی از آلودگی هوا می شود. البته لنزهای فصلی نيز مثل تمام لنزهای ديگر اين مواد را در خود جذب می کنند ولی با دورانداختن بموقع آنها، قبل از اينکه رسوبات شيميايی به حد خطرناک برسند، رسوبات را از بين می بريد و هيچگونه خطری در کمين چشمهايتان نخواهد بود. بنابراين، رسوبات لنز بسيار مهم هستند ولی با استفاده از لنزهای فصلی و ديگر لنزهای مصرف کوتاه مدت، خطر اين رسوبات بطور کلی رفع می شود ودر واقع يکی از اساسی ترين دلايل بهتر بودن لنزهای مصرف کوتاه مدت، همين مسئله از بين رفتن رسوبات است.

4.       آیا لنزهای فصلی گرانتر از لنزهای سالانه هستند؟

هر يک عدد لنز فصلی، ارزانتر از يک عدد لنز سالانه است، در نتيجه برای خريدن آن با مشکل کمتری مواجه خواهيد بود و اگر احياناً لنزتان را گم کرديد و يا به هر علتی لنزتان خراب شد، خسارت مالی کمتری را متحمل می شويد. اگر تا به حال لنز مصرف نکرده ايد، می توانيد با خريد يک جفت لنز فصلی شروع کنيد و در صورت راضی بودن از لنزتان، در مراجعه بعدی چند جفت لنزفصلی را يکجا تهيه کنيد تا از مزايای در اختيار داشتن لنز يدکی هم استفاده کنيد. شايد هم ترجيح بدهيد هر بار يک جفت لنز تهيه کنيد که در آنصورت در واقع مصرف يکسال خود را بصورت اقساط تهيه خواهيد کرد.

5.       اگر بخواهم از لنزهای کوتاه مدت و يا لنزهای فصلی استفاده کنم، چه خدمات جديدی را دريافت خواهم کرد؟

 هر بار که برای تهيه لنز تازه به مطب مراجعه می کنيد، می توانيد از کسی که برای شما لنز را تجويز کرده سوالات خود را بپرسيد و يا حتی بار ديگر معاينه شويد. در بعضی از مطبها برای اينگونه معاينات که وقت کمتری هم نياز دارد، تسهيلاتی را قايل می شوند. - اگر نمره لنز شما تغيير کند، تعويض آن با نمره جديد کار ساده ای خواهد بود و اگر تعدادی لنز باز نشده داريد ممکن است بتوانيد آنرا با نمره جديد معاوضه کنيد. البته اين مورد را بايد از قبل با کسی که لنز را برايتان تهيه می کند توافق کرده باشيد و لنزهای مرجوعی شما، باز شده و يا نزديک به انقضای تاريخ مصرف نباشند. - فراموش نکنيد که با استفاده از لنزهای فصلی، مهمترین خدمتی که دريافت می کنيد بدست آوردن لنزی است که اکسيژن بيشترو نرمی و آسايش بهتری دارد و سلامتی چشم شما را با رسوبات فاسد شدنی، به مخاطره نمی اندازد.

6.       با توجه به اينکه لنزهای فصلی پرآب تر از لنزهای سالانه هستند، آیا اين لنزها زودتر خشک نمی شوند؟

تمام انواع لنزهای نرم، بسته به جنس ماده اولیه و درصد آب لنز، هر ماه مقداری از آب خود را بطور برگشت ناپذير ازدست می دهند. مقدار آب از دست رفته در هر ماه، در انواع مختلف لنز حداقل 2 و حداکثر 6 درصد است . بدينترتيب اگر لنز شما از نوع سالانه بوده و قبل از باز شدن بسته بندی آن، 38% آب داشته، در آنصورت بعد از گذشت ششماه از تاريخ باز شدن آن، حداقل 12% آب لنز از دست رفته و تنها 26% آب درون لنز باقی است. با گذشت يکسال، عملاً چيزی حدود 14% آب لنز باقی خواهد بود که ابداً کافی نيست. برای يکی از انواع لنزسالانه که در روز اول مصرف 58% آب داشته، درصد آبی که هر ماه از دست می رود برابر با3/5% بدست آمده! با خشک شدن تدريجی لنز، اکسيژنرسانی لنز نيز کاهش می يابد. نتيجه اين پديده، خفگی قسمتهای جلويی چشم است که اگر چه در بسياری از مواقع آنرا حس نمی کنيم، عوارض آن غير قابل ترديد است. هر چه لنز قديمی تر باشد، اين مشکل جدی تر می شود. در مورد لنز فصلی پرسيژن یووی (Precision UV)، درصد ماهانه خشک شدگی لنز فقط 3/0 % ارزيابی شده و افت کيفيت لنز بسيار کمتر است. با اينوجود بعد از سه ماه باید لنز را دور انداخت، چراکه جلوی عملکرد رسوبات را نمی توان گرفت.

7.       چند سال پيش لنزی را تهيه کرده ام و هنوز هم از آن استفاه می کنم. هيچ ناراحتی هم با آن ندارم. تاريخ مصرف قيد شده روی لنز هم هنوز منقضی نشده. چرا باید آنرا عوض کنم؟

همانطور که در پاسخ سوالهای قبلی ذکر شد، امروزه ثابت شده که لنزهای نوع سالانه، اکسيژن مورد نياز چشم را تامين نمی کنند. به عبارت ديگر لنزهای سالانه مانع از رسيدن اکسيژن کافی به چشم هستند و علاوه بر اين رسوباتی که روی آنها بوجود می آیند در مدت کوتاهی فاسد می شوند. مهم نيست که رسوبات را روی لنز می بينيد يا خير. مهم نيست که رسوبات را حس می کنيد يا خير. مهم اين است که اين رسوبات در همان دقيقه اول مصرف لنز بوجود می آيند و بعد از مدتی فاسد می شوند. بهمين علت امروزه استفاده از لنزهای سالانه فقط برای موارديکه استفاده از لنزهای کوتاه مدت مقدور نيست، توصيه می شود. بسياری از عادات بد، در کوتاه مدت مشکلی ايجاد نمی کنند ولی نهايتاً دردسر ساز می شوند. استفاده از لنز کهنه نيز يکی از اين عادتهاست. تاریخ مصرفی که روی بسته بندی لنز قيد شده، فقط مربوط به قبل از باز شدن بسته بندی است. از روزی که بسته بندی لنز را بازکرديد، مصرف کردن یا مصرف نکردن لنز و یا نگهداری آن در شرایط بخصوص، هيچ کمکی به طول عمر لنز نخواهد کرد. لنز فصلی را در هر حال باید حداکثرسه ماه بعد از باز کردن بسته بندی آن دور انداخت. اين موضوع در مورد لنزهای سالانه، ماهانه و یکروزه هم صدق می کند: لنز سالانه را حداکثر یکسال بعد از باز شدن لنز دور بياندازید، لنز ماهانه را حداکثر یکماه بعد از باز شدن و لنز يکروزه را در پايان همانروزی که لنز را بازکرده اید.

8.       چرا لنزهای فصلی و مصرف کوتاه مدت بتدريج جای لنزهای مصرف يک و چند ساله را خواهند گرفت؟

لنزهای مصرف کوتاه مدت، منجمله فصلی، لطيفتر از لنزهای سالانه هستند و به همين علت در چشم کمتر احساس می شوند. لنزهای فصلی از جنسی ساخته می شوند که بهتر از لنزهای سالانه اکسيژن را عبور می دهند و از نظر تنفس چشم، بهتر از لنزهای سالانه هستند. در لنزهای فصلی با دورانداختن بموقع لنز، رسوبات پروتئينی و چربی که از اشک چشم سرچشمه می گيرند و همچنين رسوبات شيميايی ناشی از آلودگی هوا، فرصتی برای تغيير دادن ساختمان لنز پيدا نمی کنند و درعين حال ميکروبها نيز جايی برای رشد و نموپيدا نخواهند کرد. با جلوگيری از تجمع رسوبات روی لنز، منفذهای لنز باز می ماند و در نتيجه راه عبور اکسيژن مسدود نمی شود و چشم بهتر تنفس می کند. با افزايش رسوبها در لنز و ساييده شدن رسوبها به پشت پلک، احساس خشکی چشم بوجود می آيد. با نو شدن لنز، اين مشکل نيز رفع می شود. در بسياری از موارد، اين رسوبها قبل از اينکه با چشم غير مسلح ديده شوند، ناراحتی ايجاد می کنند و در بسياری از موارد قبل از اينکه ناراحتی را در چشم احساس کنيد، به چشم آسيب می زنند. مزايای فوق، سلامتی هر چه بيشتر را برای چشمهای شما به ارمغان می آورد. اين در حالی است که با تهیه کردن لنزهای فصلی، هزينه اولیه تهیه لنز کمتر می شود و در صورت گم شدن یا خراب شدن لنز، هزینه و مشکلات مربوط به جايگزين کردن لنز کمتر خواهد بود. مجموعه اين برتريها باعث شده که امروزه در تمام دنيا استفاده از لنزهای سالانه فقط در موارد بخصوصی کاربرد داشته باشد چون با استفاده از لنزهای فصلی خدمات بهتری را از مرکز تامين کننده لنزتان دريافت خواهيد کرد.

9.       لنزی را که قرار بوده دو سال استفاده کنم، سه سال و نيم استفاده کرده ام. چه اتفاقی خواهد افتاد؟

در واقع شما هميشه لنز کهنه مصرف می کنيد. همانطور که لباس کهنه ولباس نو با هم فرق دارند، لنزهای کهنه هم مشکلاتی را بهمراه دارند. بخش اعظم اين مشکلات به خاطر کاهش يافتن تدريجی آب لنز و افزايش يافتن تدريجی رسوبات پاک نشدنی روی لنز است. به عبارت ديگر لنزهای کهنه نمی توانند به خوبی لنزهای نو اکسيژن را عبور دهند و عوارض غير قابل جبرانی را در لایه پشتی قرنيه چشم (پنجره شفاف جلويی چشم) بوجود می آورند. بدترين جنبه اين عوارض اين است که در بسياری از موارد هيچگونه احساس درد يا ناراحتی ملموسی را ندارند و با دستگاههای معمولی معاينه چشم نيز قابل شناسايی نيستند. علايم و ناراحتی های ناشی از اين عوارض آنی نيستند و می توانند سالها بعد خود را نشان دهند.

10.       شنيده ام که هر لنزی را بعد از باز کردن، برای مدت مشخصی می توان استفاده کرد. چطور بايد تشخيص بدهم که لنز من برای چه مدتی قابل استفاده است؟

هر بار که لنز تهيه می کنيد، از کسيکه لنز را تجويز کرده بپرسيد که چند وقت بعد بايد لنز را دور بياندازيد.  تمام توليد کنندگان لنز، برای هر يک از توليدات خود حداکثر مدت مصرف مجاز را در کاتالوگهای حرفه ای چاپ می کنند.

 اورتوکراتولوژی:

 اورتوكراتولوژي درماني غير جراحي‌است كه از طريق شكل موقتي قرنيه، نزديك‌بيني را اصلاح مي‌كند .اين روش براي كليه كساني كه مي خواهند در طي روز عينك و لنز استفاده نكنند و به هر دليلي قادر به عمل جراحي ليزيك نيستند ،روشي ايده‌آل است. تفاوت عمده اين روش با روش هاي جراحي عيوب انكساري نظير ليزيك، اين است كه روش هاي جراحي، دائمي هستند ولي در اين روش، درصورت عدم استفاده از لنز، شكل قرنيه پس از سه روز به حالت اوليه برمي گردد.

هرچند ايده كلي اورتوكراتولوژي از 40 سال قبل هم وجود داشته و درمان هايي هم با استفاده از اين روش صورت مي گرفته ولي پيشرفت هاي اخير در تكنولوژي كنتاكت لنزهاي ويژه سبب شد تا در سال 2002 سازمان غذا و داروي آمريكا (  FDA    ) اين لنزها را براي استفاده در طول شب و هنگام خواب مورد تاييد قرار دهد. اين لنزها در ايران به لنزهاي شارژي معروف هستند

 "ارتوكراتولوژي" بخصوص در كودكان كه نياز به تحرك