اکثريت افراد زماني که رانندگي مي کنند دچار فشار عصبي مي شوند ، اما همينطور که سن شما بالا مي رود ، موقعيت هايي که باعث عصبي شدن شما مي شوند بيشتر مي شود و شما و ديگران را در معرض خطر تصادف قرار مي دهد .

سالمند شدن به اين معني نيست که دوران رانندگي شما به سرآمده است .

کنترل خويش را در دست بگيريد و اين را درک کنيد که چگونه محدوديت هاي جسمي شما مي تواند رانندگي شما را تحت تأثير قرار بدهد . برنامه ريزي داشته باشيد و قدم هاي ساده اي در جهت کاهش موقعيت هاي خطرناک برداريد . از اين اطلاعات در جهت حفظ ايمني خود در جاده استفاده کنيد و زمان کاهش و محدود کردن رانندگي خود را تشخيص دهيد .

* اثرات جسمي در سالمندان

همينطور که سن شما بالا مي رود ، عضلات شما به صورت عمومي ضعيف تر مي شود . مفاصل شما خشک تر و سفت تر شده و قابليت انعطاف شما کاهش مي يابد . رفلکس هاي شما نيز ممکن است شروع به کاهش کند . جمع اين اثرات باعث سخت تر شدن رانندگي با کاهش عناصر ضروري در رانندگي مي شود . چرخاندن چرخهاي در حال حرکت ، شتاب گرفتن و توقف و نگاه کردن از روي شانه هاي خود و انجام مانورهاي سريع از جمله اين اقدام هاست .

شنوائي باعث تقويت توانائي شما در شنيدن صداي يک خودرو یا ترن که به سرعت به شما نزديک مي شود مي گردد .

مشکلات شايع بينائي که با توانائي رانندگي شما تداخل دارند عبارتند از :

۱- آب مرواريد ( کاتاراکت )

ديد تار يا همراه کدورت مي شود . آب مرواريد باعث حساس شدن شما به نور يا هاله نوراني مي شود و اين باعث سخت شدن رانندگي شما در شب مي شود .

۲- گلوکوم ( آب سياه )

اين دسته از بيماريها - که با افزايش فشار داخل چشم شما مشخص مي شوند باعث تداخل در ديد شما نسبت به افراد پياده یا وسايل نقليه مي شود که از اطراف به شما نزديک مي شوند .

۳ - دژنراسيون ( تخريب ) ماکولا‌:

اين حالت باعث از دست رفتن قسمت مرکزي ميدان بينائي شما مي گردد . بدون اين قسمت از بينائي دشوار است که شما افراد پياده يا وسايل نقليه اي که به سمت شما مي آيند را ببينيد .

* اثرات سالمندي در ذهن

ممکن است شما دچار سختي در تمرکز و واکنش سريع بشويد . اين به معناي دشواري در تصميم گیري هاي آني مثلاً در سرعت هاي بالا و ترافيک سنگين مي باشد . تغيير در ذهن شما باعث گيجي لحظه اي و تصميم گيري هاي اشتباه مي شود .

* اثرات بيماري هاي سالمندي

بسياري از وضعيت هاي پزشکي که در دوران سالمندي بيشتر هستند مي توانند توانائي شما را در رانندگي محدود کنند . براي مثال :

۱- بيماري آلزايمر :

آلزايمر که بيماري خاصي است که باعث از دست رفتن حافظه مي شود باعث کندي واکنش ، ايجاد مشکل در قضاوت فاصله و فضا و کاهش قدرت برنامه ريزي مي گردد . اين باعث احتمال گم شدن شما ، گيج شدن در اتوبان ها و خيابان هاي يکطرفه جدا شده و خطر تصادف مي گردد .

۲ - آرتريت

مفاصل دردناک باعث محدود شدن قدرت ديدن آينه هاي بغل ، ديد از روي شانه ها ، محکم گرفتن فرمان در حرکت سريع چرخ ها و حرکت زانوها در هنگام ايست و توقف مي گردد .

۳ - ديابت

ديابت که باعث اختلال در قند خون مي شود مي تواند باعث تخريب در دستان ، چشم ها و پاهاي شما شود . دیابت باعث کاهش قدرت واکنش و بينائي شما مي گردد و اگر قند خون شما افت شديدي داشته باشد شما دچار گيجي و لرزش و اختلال هوشياري و حتي از دست رفتن کامل هوشياري مي شويد .

۴ - بيماري پارکينسون

پارکينسون يک بيماري مربوط به سيستم اعصاب است که باعث سفتي عضلات ، کندي حرکات و لرزش مي شود . اين حالات باعث تأثير منفي روي قدرت هدايت چرخ ها و انجام حرکات سريع مي شوند .

۵ - سکته مغزي

سکته مغزي به وسيله تغيير در جريان خون مغز شما اتفاق مي افتد . اين حالت باعث تخريب بافت مغزي و اختلالات تعادل ، کاهش قدرت بينائي و از دست رفتن کنترل عضلات در يک يا هر ۲ سمت بدن مي شود .

* اثرات داروها

بسياري از سالمندان حداقل يک يا بيشتر دارو استفاده مي کنند . داروهای تجويز شده و بسياري از داروهاي بدون نسخه باعث احساس خواب آلودگي يا کندي واکنش ها مي شود ، مخصوصاً وقتي که با ساير داروها ترکيب مي شوند . همين طور که سن شما افزايش پيدا مي کند بيشتر به اين اثرات حساس مي شويد .

چه اقداماتي براي محافظت از خودتان مي توانيد انجام دهيد :

سالمندي روي رانندگي مسلماً اثراتي خواهد گذاشت ولي شما مي توانيد اقداماتي را براي محافظت از خود و ديگران انجام دهيد .

• آزمايش هاي منظم در زمينه بينائي و شنوايي خودتان انجام دهيد ؛ از پزشکتان بپرسيد که چند وقت يکبار نياز به اين بررسي ها داريد .

• داروهاي خود را بشناسيد . از پزشکتان در مورد عوارض احتمالي داروهايتان بر روي رانندگي بپرسيد و در صورت لزوم جايگزين احتمالي آن ها را بخواهيد .

• از نظر جسماني آمادگي خود را حفظ کنيد .

• تناسب جسمي باعث تقويت قدرت و انعطاف مي شود که به شما در هدايت فرمان و ديد طرفين از روي شانه ها کمک مي کند .

• قند خونتان را مرتباً آزمايش کنيد ؛ در صورتي که مبتلا به ديابت هستيد و براي کنترل قندخونتان مشکل داريد قبل از نشستن پشت فرمان قندتان را چک کنيد .

• در شرايط پر استرس رانندگي نکنيد .

• مسير خود را با برنامه ريزي قبلي طي کنيد . اين باعث مي شود که روي رانندگيتان تمرکز کنيد و حواستان معطوف مسيريابي نشود .

• خودروي خود را به روز کنيد . چيزهايي مثل آينه هاي بزرگ ، ديد خوب ، قفل ها و پنجره هاي قوي و نقل و انتقال اتوماتيک مي تواند در غلبه شما بر محدوديت هاي جسميتان کمک کند .  مهارت هاي رانندگي خود را تقويت کنيد .

• از مصرف الکل پرهيز کنيد .

* چه زماني بايد از انجام رانندگي خودداري کنيد ؟

رانندگي يک بخش ضروري در زندگي بيشتر افراد است . متأسفانه ، عليرغم همه تلاشهائي که براي آمادگي خود انجام مي دهيد ، ممکن است به نقطه اي برسيد که انجام رانندگي ديگر به نفع شما و ديگران نباشد . علائم آن را بهتر بشناسيد .

برخي علائم بيشتر مشهود هستند . در صورتي که خود را درگير تصادفات قابل پيشگيري مي بينيد ، برگ هاي هشدار و جريمه شما افزايش يافته است ، يا با همراهي رانندگي مي کنيد که او خود را در امنيت نمي بيند ولي گاهي علائم ضعيف تر هستند ، اين ها شامل :

• حرکت بسيار آهسته در بزرگراهها

• عدم توانايي توقف کامل در مورد تابلوي توقف

• حواس پرتي و عدم هشياري

• انجام حرکات نامنظم و غيرقابل پيش بيني

• واکنش هاي بسيار کند

• قرار گرفتن در معرض بوق هاي پياپي رانندگان ديگر

• بي توجهي به علائم و هشدارهاي ترافيکي يا عدم اطمينان در مورد معني آنها

• عصبي شدن در شرايط شلوغي و ترافيک

• ناراحت و عصبي کردن همراهان خود در اتومبيل به صورتي که از همراهي شما در اتومبيل خودداري کنند .

با درک محدوديت هاي خود در رانندگي ، مي توانيد بهتر براي رانندگي آماده شويد .

به توصيه هاي خانواده و دوستان خود گوش کنيد . اگر به شما توصيه کردند که به پزشکتان مراجعه کنيد حتماً در مورد سلامت و وضعيت رانندگي خود ايشان را در جريان قرار دهيد .

 منبع : IRIB