اثرات
املاح
مختلف در بدن
( قسمت
آخر )
وانـادیوم
وانادیوم یك عنصر معدنی اصلی كمیاب است. میزان متفاوتی از این ماده در خاك و
در بسیاری از غذاها وجود دارد. همچنین این ماده در نتیجه سوختن نفت خام با
محصولات آن در هوای تنفسی ما وجود دارد. در اواخر قرن اخیر حدس زده شده است
كه وانادیوم در درمان بسیاری از بیمایها مفید باشد اما مصرف آن در مقادیر
زیاد باعث مسمومیت می شود. وانادیوم برای ایجاد و رشد دندان و استخوان ضروری
است. تری گلیسرید و كلسترول بالا در خون، تنظیم نبودن قند خون (برای مثال
دیابت یا كاهش قند خون) و بیماریهای كلیوی و قلبی باعث كم شدن شدید وانادیوم
بدن می شود. به هر حال اثرات ناشی از كمبود وانادیوم در انسان مطالعه نشده
است.
موارد استفاده
وانادیوم باعث تنظیم قند خون (دیابت شیرین نوع یك و دو) در حیوانات
آزمایشگاهی میشود اگر چه این مطالعه بر روی هیچ انسانی انجام نشده است.
میزان زیاد وانادیوم باعث تقویت استخوان و دندان ها در حیوانات آزمایشگاهی
میشود.
مطالعات انجام شده قادر به مشخص كردن قطعی تأثیرات مثبت وانادیوم نیست
(برای مثال در ساختمان بدن)
وانادیوم باعث كاهش كلسترول در حیوانات آزمایشگاهی میشود.
شیوع بیماری قلبی در نواحی از دنیا (مانند آمریكای جنوبی) كه خاك آن محتوی
وانادیوم بالایی است، كمتر است، با اینحال هیچ علتی بین ارتباط این دو مطلب
ثابت نشده است.
منابع غذایی
بهترین منبع وانادیوم عبارت است گل آفتابگردان، گلرنگ (كاجیره)، ذرت و روغن
زیتون،علف هفت بند، جودوسر، جعفری، برنج، لوبیا سبز، هویج، كاهو، فلفل و شوید
تنها 5 درصد از وانادیوم جذب بدن می شود و بیشتر آن از طریق مدفوع دفع می
شود. مكمل های وانادیوم در صورت نیاز، كمیاب هستند. خوردن هر كدام از غذاهای
نامبرده در بالا مخصوصاً روغن سبزیجات، میزان كافی وانادیوم را به بدن می
رساند. بعضی از متخصصین استفاده از مكمل های وانادیوم را تا مشخص نشدن آثار
آن بر بدن توصیه نمی كنند.
اشكال دیگر
وانادیوم در چند شكل وجود دارد: وانادیل و وانادات.
سولفات وانادیل شایعترین شكل موجود در مكمل های غذایی است. به خاطر سمیت این
تركیب، بیشتر متخصصان معتقدند كه وانادیوم باید به عنوان یك دارو در نظر
گرفته شود نه یك مكمل غذایی.
نحوه مصرف
میزان مصرف روزانه وانادیوم 30 تا 60 میلی گرم به صورت قرص.
موارد احتیاط
مطالعه بر روی حیوانات، كارآیی یا تأثیر وانادیوم را بر بروی بدن انسان
ثابت نكرده است.
سطح بالای وانادیوم در بدن می تواند باعث اختلال دو قطبی (افسردگی- مانیك)
شود.
سطح بالای وانادیوم می تواند باعث بعضی از بیماریهای كلیوی و استخوان شود.
تداخل های احتمالی
اثرات وانادیوم توسط بعضی از داروهای مورد استفاده در روانپزشكی (برای مثال
فنوتیازین ها، مهار كننده های مونوآمینواكسیداز).
سلنیـوم
سلنیوم یك ماده معدنی كمیاب است كه در خاك و غذا یافت میشود. این ماده یك ضد
اكسیدان قوی است بنابراین از واكنش های شیمیایی مضر كه در سلولهای بدن اتفاق
می افتد، جلوگیری می كند. سلولهای حمایت شده بهتر قادرند در مقابل بیماریهایی
نظیر بیماری قلبی، سرطان و اختلالات وابسته به سن از خود مقاومت نشان دهند.
بیشتر ما سلنیوم كافی از رژیم غذایی دریافت نمی كنیم. وقتی كه سطح سلنیوم بدن
پایین باشد بیشتر در معرض خطر بیماریهای مختلف هستیم زیرا سیستم ایمنی بدن
تنبل میشود و مواد سمی در خون ساخته میشود.
تحقیقات نشان داده است كه مصرف سلنیوم به همراه ویتامین «ای» سلامت عمومی بدن
را تقویت می كند و در درمان یا پیشگیری بسیاری از بیماریها مؤثر است.
موارد استفاده
سلنیوم در درمان بیماری "كشان" (Keshan) مؤثر است. این بیماری یك اختلال قلبی
جدی است كه در زنان و بچه های چینی در محل هایی كه زمین های كشاورزی فاقد
مواد معدنی است، دیده میشود. علاوه بر این سلنیوم در درمان بیماریهای شایع
دیگر مؤثر و مفید است. این بیماریها شامل موارد زیر است:
سرطان. سلنیوم خطر سرطان پستان، رودة بزرگ، كبد، پوست و ریه را كاهش می
دهد. سلنیوم از طریق كمك به ایجاد سلامتی و مبارزه از طریق سلولهای سفید خون،
از رشد سلولهای سرطانی جلوگیری می كند.
بیماری قلبی. تحقیقات نشان می دهد كه سلنیوم از طریق كاهش سطح كلسترول بد
بدن LDL از سكته قلبی جلوگیری می كند. سلنیوم همچنین شریان ها را از رسوب
خطرناك چربی كه مسئله مهمی بعد از یك حملة قلبی است، حفظ می كند.
سیستم ایمنی ضعیف شده. سلنیوم در ساختن سلولهای سفید به بدن كمك می كند و
از این طریق سیستم ایمنی را علیه بیماری و عفونت ، فعال و بیدار نگه می دارد.
سلنیوم در موارد زیر مفید و مؤثر است:
تقویت تولید مثل، از طریق افزایش باروری مرد و همچنین رشد جنین.
به عملكرد طبیعی كبد، تیرویید و پانكراس كمك می كند.
از پیری زودرس، تشكیل آب مروارید و در حد امكان از سندرم مرگ ناگهانی
شیرخوار جلوگیری می كند.
لوپوس، روماتیسم مفصلی و سیروز الكلی كبد را درمان می كند.
درمان بیشتر اختلالات پوستی نظیر: فقدان خاصیت ارتجاعی پوست، آكنه، اگزما و
پسوریازیس.
منابع غذایی
بیشتر سلنیوم مورد نیاز شما از رژیم غذایی تأمین میشود. مخمر آبجو و سبوس
گندم. كبد، كره، ماهی و ماهی صدف، سیر، غلات، تخم آفتابگردان و آجیل منابع
خوبی از سلنیوم هستند. همچنین سلنیوم در یونجه، ریشة باباآدم، دانه رازیانه،
جینسنگ، برگ تمشك و بومادران یافت میشود.
وقتی غذاها به صورت فرآورده غذایی درآیند سلنیوم آنها از بین می رود. شما
باید سعی كنید انواع مختلفی از غذاها را به صورت اولیه طبیعی و نه فرآورده ای
بخورید. این بدان معنی است كه از غذاهای كنسرو شده، فریز شده و آماده پرهیز
كنید.
اشكال دیگر
پزشك به شما توصیه می كند كه آیا نیاز به اضافه كردن سلنیوم به رژیم غذایی
دارید یا خیر. شما می توانید سلنیوم را به صورت مكمل های مواد معدنی- ویتامین
ها استفاده كنید كه یك فرمول مغذی ضد اكسیدان است و یا اینكه مكمل ها را به
طور جداگانه مصرف كنید. سلنیوم همچنین در مخمرهای غذایی نیز در دسترس است
نحوه مصرف
برای تأثیر مفید و واقعی، بهتر است روزانه 50 تا 200 میكروگرم سلنیوم مصرف
كنید. مردان روزانه به حداقل 70 میكروگرم سلنیوم و زنان 55 میكروگرم سلنیوم
نیاز دارند. خانم های حامله و مادران شیرده 65 تا 75 میكروگرم روزانه سلنیوم
نیاز دارند. تحقیقات نشان می دهد كه بییشتر برای مقابله با بیماریها و افزایش
سلامتی به بیش از 100 میكروگرم مكمل سلنیوم در روز نیاز داریم ، مانند مصرف
هر دارو یا مكملی قبل از مصرف مكمل های سلنیوم در بچه ها با پزشك مشورت كنید.
برای اثر بهتر،سلنیوم را با ویتامین «ای» مصرف كنید. از پزشك بخواهید كه
مقدار مناسب را برای شما تجویز كند 1 میلی گرم سلنیوم روزانه همراه با 200
واحد از ویتامین «ای» مصرف شود.
به همراه سلنیوم، از ویتامین «سی» استفاده نكنید زیرا باعث كاهش اثر سلنیوم و
سمیت بیشتر میشود.
موارد احتیاط
سلنیوم معمولاً باعث مسمومیت نمی شود. با اینحال مصرف مقدار زیاد آن (بیش از
1000 میكروگرم از آن در یك روز) به مدت زیاد باعث خستگی، ورم مفاصل، ریزش مو،
افتادن ناخن، تنفس مشكل، بوی بدن، اختلالات گوارشی یا تحریك پذیری می شود.
تحقیقات همچنین نشان می دهد كه مصرف زیاد سلنیوم در بچه ها با اختلالات
رفتاری همراه است.
تداخل های احتمالی
ویتامین «ای» به عنوان یك ضد اكسیدان اثر سلنیوم را افزایش می دهد. وقتی این
دو ماده با هم مصرف می شوند سلولها به بهترین وجه پشتیبانی می شوند
وقتی ویتامین «سی» به همراه سلنیوم مصرف می شود بدن زمان بیشتری برای جذب و
استفاده از سلنیوم نیاز دارد. برای جلوگیری از این پیشامد، ویتامین ها و مكمل
های معدنی را در 2 زمان متفاوت از روز مصرف كنید. به خاطر داشته باشید كه
مكمل ها زمانی كه همرا با غذا مصرف شوند بهترین جذب را دارند. در صورتی كه
شیمی درمانی میشوید به مقدار بیشتری سلنیوم نیاز دارید.
منبع : وب سایت رسمی دکتر
ابراهیم رزم پا
