اثرات ویتامینهای
مختلف در بدن
( قسمت
پنجم )
ویتامین
B9 (اسید فولیك)
اسید فولیك كه به نام های فولات یا ویتامین ب-9 نیز خوانده میشود برای بسیاری
از اعمال بدن از جمله سلامتی سیستم عصبی، خون و سلول ها حیاتی و اساسی است.
این ویتامین بدن را در مقابل بیماریهای قلبی، نقص های مادرزادی، پوكی استخوان
و سرطان های مشخصی حفظ می كند.
موارد استفاده
اسید فولیك در درمان و مقابله با بسیاری از بیماریها، شامل موارد زیر، كمك
كننده است:
نقایص مادرزادی، میزان پایین اسید فولیك با نقایص موقع تولد همراه است. نیمی
از نقایص لوله عصبی (نظیر اسپینا بیفیدا) قابل پیشگیری است اگر زنان در سن
باروری از اسید فولیك در رژیم غذایی شان استفاده كنند. مطالعات نشان می دهد
كه میزان اسید فولیك مورد نیاز برای جلوگیری از نقایص لوله عصبی از طریق مكمل
های ویتامینی بسیار راحت تر قابل دسترسی است تا منابع غذایی به تنهایی.
حمله و سكته قلبی. اسید فولیك برای پاك كردن خون از ماده ای به نام
هوموسیستین ضروری است. میزان بالای هوموسیستین خطر بیماریهای قلبی و سكته
قلبی را افزایش می دهد.
سرطانها. سطح پایین اسید فولیك، در ایجاد سرطان مخصوصاً سرطان كردن رحم،
ریه و روده بزرگ نقش دارد.
پوكی استخوان. فقدان اسید فولیك و در نتیجه افزایش هوموسیستین باعث ضعف
استخوانها شده آنها را مستعد شكستگی می كند.
افسردگی و دیگر مشكلات ذهنی. اسید فولیك برای عملكرد مغز مهم است. این
ویتامین خلق، خواب و اشتها را تنظیم می كند. افزایش سطح اسید فولیك و در بعضی
افراد، مخصوصاً اشخاص مسن باعث علایم روانی یا ذهنی منفی بر عكس میشود. اسید
فولیك یك اثر ضد افسردگی خفیف دارد و مصرف مكمل های اسید فولیك در بهبود اثر
داروی پروزاك مؤثر است.
اسید فولیك همچنین در موارد زیر مفید است:
جلوگیری از كم خونی كه می تواند باعث كاهش تعداد سلولهای قرمز خون شود، كمك
به درمان سردرد، بهبود روماتیسم مفصلی، كمك به درمان ناباروری، كمك به درمان
آكنه و مفید برای افراد مبتلا به ایدز.
منابع غذایی
غذاهایی كه شامل میزان چشمگیری از اسید فولیك هستند شامل كبد، عدسی، سبوس
برنج، مخمر آبجو، آرد سویا، نخود چشم سیاه، لوبیای مرمری، لوبیا قرمز، بادام
زمینی، اسفناج، برگ شلغم، لوبیا، گندم و مارچوبه.
در فرآورده های غذایی (برای مثال جوشیده یا حرارت داده شده) اسید فولیك از
بین می رود. نگه داشتن غذا در حرارت اتاق به مدت طولانی نیز می تواند محتوای
اسید فولیك آن را از بین ببرد.
شكال دیگر
مكمل های ویتامین ب-9 به صورت اسید فولیك و اسید فولینیك قابل دسترسی هستند.
در حالی كه فولات پایدارتر است، اسید فولینیك مفیدترین شكل ذخیره غذایی در
بدن است.
نحوه مصرف
اسید فولیك به صورت قرص و در صورت صلاحدید پزشك به صورت تزریقی قابل استفاده
است. قرص ها در مقدارهای 40 تا 1000 میكروگرم در دسترس هستند. میزان مجاز
توصیه شده (RDA) برای اسید فولیك بستگی به سن و جنس دارد (پایین را نگاه
كندی). در صورت حامله بودن، میزان كافی اسید فولیك باید استفاده شود. قبل از
شروع مصرف مكمل های اسید فولیك یا دادن آن به بچه ها، با پزشك مشورت كنید.
میزان مجاز توصیه شده در رژیم غذایی (RDA)
شیرخواران زیر 6 ماه: 25 میكروگرم
6 تا 12 ماه: 35 میكروگرم
بچه های 1 تا 3 سال: 50 میكروگرم
بچه های 4 تا 6 سال: 75 میكروگرم
بچه های 4 تا 6 سال: 75 میكروگرم
پسران و دختران 11 تا 14 سال : 150 ميکروگرم
مردان 15 سال و بالاتر: 400 میكروگرم
زنان 15 سال و بالاتر: 400 میكروگرم
خانم های حامله: 400 میكروگرم
زنان شیرده: 280 میكروگرم
موارد احتیاط
اسید فولیك ندرتاًسمی است. مصرف زیاد آن (بیشتر از 15 میلی گرم) می تواند
باعث مشكلات معده، مشكلات خواب، واكنش های پوستی و تشنج شود. مكمل های اسید
فولیك كمبود ویتامین ب-12 را كه می تواند باعث آسیب دائمی به سیستم عصبی شود،
مخفی نگه دارد. مكمل های اسید فولیك باید همیشه ویتامین ب-12 نیز به همراه
داشته باشند.
تداخل های احتمالی
باعث كاهش جذب روی میشود.
كاهش جذب و عملكرد در صورت همراهی با استروژن، الكل، داروهای مختلف شیمی
درمانی (مخصوصاً متوتروكسات)، سولفاسلازین، باربیتورات، و داروهای ضد تشنج.
اگر آسپیرین، ایبوپروفن یا استامینوفن برای مدت طولانی استفاده می كنید به
اسید فولیك بیشتری نیاز دارید.
در صورتی كه اسید فولیك با ویتامین ب-12، نیاسین، كولین و ویتامین "سی"
استفاده شود بهترین اثر را دارد.
برای اطلاعات بیشتر در مورد اسید فولیك با پزشكتان صحبت كنید.
ویتامین
B12 (كوبالامین)
ویتامین ب-12 كوبالامین نیز نامیده میشود. برای كمك به رشد و عملكرد طبیعی
سلولهای بدن نیاز روزانه به مصرف این ویتامین داریم. مخصوصاً این ویتامین
برای سلامت مغز استخوان (جایی كه سلولهای خونی تشكیل میشود) و سیستم عصبی ،
مهم و ضروری است. مصرف ناكافی این ویتامین منجر به یك بیماری به نام «كم خونی
پرنیشیوز» میشود كه منجر به دریافت ناكافی اكسیژن توسط سلولها و ایجاد
اختلالات سیستم عصبی میشود. افراد پا به سن گذاشته بیشتر در معرض خطر كم خونی
پرنیشیوز هستند زیرا افزایش سن باعث كاهش میزان ویتامین ب-12 دریافتی از طریق
غذا میشود.
موارد استفاده
مهمترین استفاده ویتامین ب-12 در درمان علایم و نشانه های «كم خونی پرنیشوز»
است. این علایم شامل: ضعیفی، رنگ پریدگی، نشانه های عصبی نظیر سوزن سوزن شدن
و سوزش دست ها و پاها، عدم تعادل، گیجی از دست دادن حافظه و كج خلقی است.
تحقیقات اخیر مشخص كرده است كه ویتامین ب-12 در جلوگیری از بیماریهای قلبی
دخالت دارد. افرادی كه تركیبی از اسید فولیك، ویتامین ب-12 و ویتامین ب-6
استفاده می كنند سطح خونی پایینی از هوموسیستئین (كه به نظر می رسد مرتبط با
خطر بیشتر برای بیماری قلبی باشد) دارند.
منابع غذایی
ویتامین ب-12 در غذاهای حاوی پروتئین حیوانی وجود دارد. غنی ترین منبع این
ویتامین كبد و كلیه است. دیگر منابع خوب برای این ویتامین شامل شیر، تخم مرغ،
ماهی و پنیر است.
اشكال دیگر
ویتامین ب-12 در فرم ویتامینی سیانوكوبالامین نیز یافت میشود. ویتامین ب-12
به صورت قرص، ژل یا در مولتی ویتامین (قابل جویدن و به صورت قطره مایع)، فرم
ب-كمپلكس یا به تنهایی وجود دارد.
نحوه مصرف
برای جلوگیری از اختلالات ناشی از كمبود ویتامین ب-12، بزرگسالان باید روزانه
2 میكروگرم از این ویتامین استفاده كنند. افرادی كه رژیم غذایی شان شامل
گوشت، شیر و دیگر فرآورده های لبنی است، میزان نیاز روزانه آنها برطرف شده
نیازی به مصرف مكمل ویتامینی ندارند. گیاهخوارانی كه فرآورده های پروتئین
حیوانی مصرف نمی كنند مكمل های ویتامینی را ترجیحاً بعد از غذا باید مصرف
كنند. خانم های حامله 2/2 میكروگرم از ویتامین ب-12 و خانم های شیرده 6/2
میكروگرم از این ویتامین روزانه باید مصرف كنند. قبل از دادن هرگونه مكمل
ویتامین ب-12 به بچه ها با پزشك مشورت كنید. افراد پا به سن گذاشته روزانه
بیش از 2 میكروگرم ویتامین ب-12 نیاز دارند زیرا توانایی جذب وتیامین ب-12 با
افزایش سن كاهش می یابد. افراد مسن باید در مورد میزان مصرف روزانه این
ویتامین با پزشك مشورت كنند.
موارد احتیاط
ویتامین ب-12 غیرسمی است، اما در مصرف بیش از 2 میكروگرم آن در روز، اثر مفید
شناخته شده ای وجود ندارد.
تداخل های احتمالی
جذب ویتامین ب-12 به وسیله مصرف مت فورمین كه برای درمان افزایش قند خون
استفاده میشود، كاهش می یابد. همچنین مصرف زیاد ویتامین سی (500 میلی گرم یا
بیشتر) باعث تخریب این ویتامین میشود.
منبع : وب سایت رسمی دکتر
ابراهیم رزم پا
ادامه دارد...
